Nederlandse Kostuumvereniging

Tafeldamast van Art Nouveau tot Amsterdamse School. Expositie en boek

Nederlandse ontwerpen voor tafeldamast behoren in de eerste helft van de twintigste eeuw tot de top van het Nederlandse textieldesign. Bekende kunstenaars als Chris Lebeau, Cornelis van der Sluys, Theo Nieuwenhuis en Jaap Gidding ontwierpen damast met bijzondere dessins geïnspireerd op de natuur. Het Textielmuseum in Tilburg laat pronkstukken zien t/m 27 januari 2021.


Tafelgoed met motieven van papegaaien, kersentakken, vissen, lelies en pinguïns sierden de tafels in de eerste helft van de 20e-eeuw. Een aantal damastweverijen profileert zich in het maken van ‘artistiek’ damast, waarvoor eigentijdse ontwerpers tekenen. De linnenfabrikanten willen de kwaliteit van industriële producten op een hoger plan brengen en zoeken welbewust contact met sierkunstenaars. Voor de nieuwe patronen blijkt de Art Nouveau een geliefde stijl.

Dieren- en plantenmotieven
Vrouwen uit welgestelde milieus kopen elk jaar weer de mooie dessins aan van Chris Lebeau. Menige linnenkast is gevuld met stapels tafellakens en servetten van ook andere bekende ontwerpers als Cornelis van der Sluys, Theo Nieuwenhuis en Jaap Gidding. De natuur vormt een belangrijke inspiratiebron voor de ontwerpers. Patronen met papegaaien, lelies, kersentakken, vissen en pinguïns in de stijl van de Art Nouveau en later de Amsterdamse School geven een speciaal cachet aan de gedekte tafel. Zij zijn de trots van de huisvrouw.

Collectie TextielMuseum
Het TextielMuseum bezit de meest uitgebreide collectie Nederlands tafellinnen uit de eerste helft van de 20e-eeuw. De laatste jaren is onbekend en bijzonder tafelgoed uit deze perioden aan de collectie toegevoegd. De pronkstukken zijn nu uit de kast gehaald, met een luxe gedekte tafel als stralende middelpunt van de expositie.

Boek over damast
Bij haar recente pensioen produceerde conservator Carioline Boot, behalve deze expositie ook een standaardwerk over damast. Vanaf 1850 ontstonden in Noord-Brabant met stoom aangedreven damastweverijen. Uit die traditie komt het Textielmuseum, op de plek van een weverij, voort. Boot beschrijft helder techniek en werkwijzen. Centraal staan de twintigste-eeuwse Nederlandse ontwerpers Chris Lebeau (Art Nouveau) en Kitty van der Mijll Dekker (abstract gschoold aan het Bauhaus). Daarnaast werden de laatste 50 jaar het nodige koniklijke gelegenheids damast en wandbespanning voor scheepvaartmaatschappijen geweven. Boot gaf tijdenshaar carrière opdrachten aan hedendaagse ontwerpers als Hella Jongerius, Viktor & Rolf en Peter Struycken.

Caroline Boot, Damast. 150 jaar fijn tafellinnen in Nederland, ISBN 978 90 70962 661 € 29,95

1 juni t/m 17 januari 2021

Textielmuseum Tilburg
Goirkestraat 96
5046 GN Tilburg
www.textielmuseum.nl