Expositie antieke merklappen coll. Aafke Buurs verlengd

Het Honig Breethuis toont van t/m 7 oktober zeldzame merklappen uit de Collectie Aafke Buurs-Brand. De verzameling, die mevrouw Buurs vanaf 1995 samenstelde, omvat rond de driehonderd merk- en borduurlappen. Deze kleine expositie laat een representatieve afspiegeling zien van haar indrukwekkende privécollectie. Zij geeft een beeld van de motieven en borduurtechnieken zoals deze van de zeventiende tot en met de negentiende eeuw karakteristiek waren in de Zaanstreek, Waterland, Marken, West-Friesland en Amsterdam.


Tot de toegepaste technieken behoren, naast de bekende kruis-, ketting- en platsteek, ook het zogeheten wit- en sneewerk. Een enkele Duitse doek van borduurzijde op zijde is toegevoegd aan de expositie, omdat deze bleek te zijn opgespannen op een vel zuurvrij lompenpapier van de firma C. & J. Honig.

Begrip in merklapminnende kring
Aafke Buurs is lid van de merklappenvereniging ‘Merkwaardig’ voor Liefhebbers van Merklappen. Van jongs af aan ontwikkelde zij een liefde voor handwerken en textiel, zoals het vervaardigen van poppenkleertjes. Na haar pensioen startte ze met het verzamelen van antieke merklappen, waarvoor zij menige markt en veiling afstruinde en gaandeweg een goede neus ontwikkelde. Daarmee vormt de Collectie Aafke Buurs een begrip in merklapminnende kringen.

Van monogram tot dwaze maagd
Merklappen kwamen oorspronkelijk voort uit het gebruik linnengoed te voorzien van een geborduurd monogram of (huis)merk. Zo viel het te herkennen als het naar wasserijen werd gebracht of op bleekvelden te drogen gelegd. Gaandeweg gingen meisjes en jonge vrouwen alfabetten, cijferreeksen en motieven borduren als oefening in handwerken. Zo bracht Broek en Waterland veel zogenaamde ‘tekstdoeken’ voort, voorzien van namen, leeftijd en jaartal. Naast geometrische figuren ontstonden er ook gestileerde beeltenissen van mensfiguren, bloemen, bomen, vogels, bouwwerken en symbolische voorstellingen van heraldische aard of naar Bijbelse verhalen. Zo werd in de Zaanstreek tijdens Gouden Eeuw onder doopsgezinden het motief populair van de gelijkenis van de wijze en de dwaze maagden uit het Nieuwe Testament. De Collectie Aafke Buurs bevat twee fraaie voorbeelden van merklappen met dit motief, daterend uit 1666 en 1672. Hierop zijn ook andere symbolische voorstellingen te zien zoals de ‘Hollandse Tuin’ en de ‘Verspieders’.

Honig Breethuis
Lagedijk 80, Zaandijk
honigbreethuis.nl