Nederlandse Kostuumvereniging

Boudoir – van Madame de Pompadour tot Kim Kardashian

Het boudoir... Een onderwerp dat tot de verbeelding spreekt en tegelijkertijd vraagtekens oproept. De letterlijke betekenis is 'pruilkamer'. Van oorsprong is het een speciaal ingerichte ruimte waar de elite zich terugtrekt om het uiterlijk te verzorgen. En was dit echt pikant of stiekem toch wel degelijk? Tot 31 januari 2021 speelt het boudoir de hoofdrol in het Nederlands Zilvermuseum te Schoonhoven en wordt een verband gelegd tussen Madame de Pompadour en de influencers van nu.


Eén van de bekendste gebruiksters van een boudoir was Madame de Pompadour (1721-1764), uiteindelijk een van de machtigste en invloedrijkste vrouwen die Frankrijk heeft gekend. Niet alleen vanwege haar minnaar Lodewijk XV maar vooral vanwege haar verschijning, haar garderobe en make-up. Zo maakte zij haar gezicht zo wit en mooi mogelijk waarmee ze andere vrouwen inspireerde om hiermee hun ‘aristocratische
identiteit’ ook te laten zien: wie bruin gebrand was door de zon was een landarbeider! Madame de Pompadour was de ‘Kardashian’ en influencer van haar tijd.

Van kaptafel tot ..?
De betekenis en het gebruik van een boudoir is in de loop der jaren behoorlijk veranderd en tegelijkertijd ook weer niet. Van oorsprong is het boudoir een specifieke ruimte voor de elite om het uiterlijk te verzorgen of om jezelf terug te trekken vanwege een grotere drang naar privacy. Ook correspondeerden en borduurden de vrouwen er. Nauw verbonden met het boudoir is de wereld rondom de toilettafel. In het Engels wordt deze ook wel een vanity genoemd, wat tegelijkertijd het Engelse woord voor ijdelheid is.

De letterlijke vertaling van boudoir is ‘pruilkamer’, het Franse werkwoord bouder betekent ‘pruilen’. Ook al heeft de emancipatiegolf veel voor de vrouw betekent, het heeft niet kunnen voorkomen dat we anno 2020 opnieuw massaal met pruil- en tuitlippen op de foto gaan.

Schoonheid 2.0
In de expositie verbinden we Madame de Pompadour met de beautyvloggers van vandaag: wat is er veranderd? En wat niet? Is er eigenlijk een verschil in het kijken naar jezelf door een spiegel of op een beeldscherm(pje)? Enerzijds voelen we de behoefte aan privacy en speelt er bij de jeugd zelfs een nieuwe vorm van preutsheid. Anderzijds zien we een maatschappelijke drang om het nieuwe (zelf uitgezochte) uiterlijk te vertonen op social media. Plastic fantastic is voor vele volgers het nieuwe mooi. En zo ontstaan vanuit de volgers de nieuwe influencers, dus wie volgt wie? En is het werkelijk zoveel anders dan vroeger?

Boudoir is te zien tot en met 31 januari 2021. Vooraf tickets bestellen is verplicht.

Zilver Museum Schoonhoven
Kazerneplein 4
2871 CZ Schoonhoven
zilvermuseum.com

Photography: Lisa Wals, model: Kasia Dolkowska, 58.700 volgers
Afbeelding Madame de Pompadour (door François Boucher, 1750) via Harvard Arts Museums/Fogg Museum, Bequest of Charles E.Dunlap.